'Yellow Letters': sterk geacteerd Turks drama verbindt kunst, gezin en politieke repressie (2026)
Dubbel ontslag zet niet alleen het bestaan, maar ook het huwelijk van een kunstenaarsduo op scherp.
Regie: Ilker Çatak | Scenario: Ayda Meryem Çatak, Ilker Çatak, Enis Köstepen | Cast: Tansu Biçer (Aziz), Özgü Namal (Derya), Leyla Smyrna Cabas (Ezgi), Ipek Bilgin (oma), Yusuf Akgün (Fikret), e.a. | Speelduur: 127 minuten | Jaar: 2026
Aziz is toneelschrijver en universitair docent in Ankara. Op een dag ontvangt hij een gele ontslagbrief van de decaan, onder zware politieke druk hiertoe gedwongen. Ook zijn vrouw Derya, die de hoofdrol in Aziz' tamelijk pretentieuze toneelstukken speelt, is niet langer welkom bij het theatergezelschap. Hun leven stort in en ze trekken zich terug in Istanbul om hun ontslag aan te vechten en op andere manieren hun brood te verdienen, want de rekeningen moeten toch betaald worden en dochterlief moet en zal naar die dure privéschool gaan, ook al wil ze dat niet.
In de Duits-Turkse productie Yellow Letters doet Berlijn dienst voor Ankara en Hamburg voor Istanbul. Er wordt zelfs met euro's betaald, maar dat doet weinig af aan de geloofwaardigheid van dit sterk geacteerde en subtiel gelaagde drama. Hoog- en laagbouw, cafés, theaters en universiteiten vormen universele decors voor alledaags geluk, verdriet en maatschappelijke onzekerheid.
Yellow Letters werkt het beste als gezinsdrama over een echtpaar van middelbare leeftijd met een puberende dochter die allemaal hun weg moeten zien te vinden wanneer tegenslag toeslaat. Dochter Ezgi ruziet met oma en rommelt wat aan met een groepje muzikanten op haar nieuwe school in 'Istanbul'. Derya overweegt rollen aan te nemen die onder haar artistieke niveau liggen en Aziz wordt taxichauffeur, want "van artisticiteit kun je niet leven" wanneer machtige krachten je dat onmogelijk maken. Terwijl zij het proces afwachten dat moet bepalen of ze hun oude werk kunnen hervatten, groeit de kloof tussen beide echtelieden.
Het thema van politieke repressie, die vaak begint met het inperken van de vrijheid van meningsuiting en juist kunstenaars raakt, komt minder goed uit de verf. Derya en Aziz zijn maatschappijkritisch, maar hun problemen lijken eerder voort te komen uit onhandigheid dan uit uitgesproken verzet tegen de heersende macht. Het tweetal wil, zoals velen in hun situatie, gewoon hun eigen hachje en levensonderhoud redden en zet daarvoor bepaalde overtuigingen geleidelijk aan opzij.
Derya doet zich bijvoorbeeld ineens gelovig voor om in de gunst te komen van iemand die hen (financieel) kan helpen. Aziz krijgt het verwijt van collega's dat hij zich niet hard genoeg inzet voor het collectief van ontslagen universiteitsmedewerkers. Niet iedereen blijkt een held te zijn onder moeilijke omstandigheden. Dat is geen verrassende constatering, maar wel een realistische kijk op dit proces, dat de verbanden binnen een samenleving uitholt, maar ook de relaties binnen een gezin.
Yellow Letters houdt de reden van de maatschappelijke onrust tamelijk vaag. De oorlog tegen de Koerden komt een enkele keer ter sprake, maar de film haalt ook zaken aan die in een groot deel van de wereld tot diepe verdeeldheid leiden: Oekraïne, Gaza, lhbtqia+-rechten en meer. De precieze aanleiding doet er in deze film minder toe dan de processen die op gang komen wanneer de overheid haar macht misbruikt.
Yellow Letters is geen vurig pleidooi tegen kwalijke staatspraktijken zoals I'm Still Here of The Secret Agent. De film kiest voor een meer onderkoelde, indirecte kritiek. Dat is jammer, want daardoor krijgen de handelingen van de hoofdpersonen minder politieke lading en voelen hun keuzes minder als een strijd om gerechtigheid. Toch valt die keuze te billijken, want zo leidt het grote plaatje niet af van de individuele belangen en de subtiele veranderingen binnen de gezinsstructuur. Zo blijft Yellow Letters een film die vooral laat zien wat politieke repressie op persoonlijk vlak aanricht.
Aziz is toneelschrijver en universitair docent in Ankara. Op een dag ontvangt hij een gele ontslagbrief van de decaan, onder zware politieke druk hiertoe gedwongen. Ook zijn vrouw Derya, die de hoofdrol in Aziz' tamelijk pretentieuze toneelstukken speelt, is niet langer welkom bij het theatergezelschap. Hun leven stort in en ze trekken zich terug in Istanbul om hun ontslag aan te vechten en op andere manieren hun brood te verdienen, want de rekeningen moeten toch betaald worden en dochterlief moet en zal naar die dure privéschool gaan, ook al wil ze dat niet.
In de Duits-Turkse productie Yellow Letters doet Berlijn dienst voor Ankara en Hamburg voor Istanbul. Er wordt zelfs met euro's betaald, maar dat doet weinig af aan de geloofwaardigheid van dit sterk geacteerde en subtiel gelaagde drama. Hoog- en laagbouw, cafés, theaters en universiteiten vormen universele decors voor alledaags geluk, verdriet en maatschappelijke onzekerheid.
Yellow Letters werkt het beste als gezinsdrama over een echtpaar van middelbare leeftijd met een puberende dochter die allemaal hun weg moeten zien te vinden wanneer tegenslag toeslaat. Dochter Ezgi ruziet met oma en rommelt wat aan met een groepje muzikanten op haar nieuwe school in 'Istanbul'. Derya overweegt rollen aan te nemen die onder haar artistieke niveau liggen en Aziz wordt taxichauffeur, want "van artisticiteit kun je niet leven" wanneer machtige krachten je dat onmogelijk maken. Terwijl zij het proces afwachten dat moet bepalen of ze hun oude werk kunnen hervatten, groeit de kloof tussen beide echtelieden.
Het thema van politieke repressie, die vaak begint met het inperken van de vrijheid van meningsuiting en juist kunstenaars raakt, komt minder goed uit de verf. Derya en Aziz zijn maatschappijkritisch, maar hun problemen lijken eerder voort te komen uit onhandigheid dan uit uitgesproken verzet tegen de heersende macht. Het tweetal wil, zoals velen in hun situatie, gewoon hun eigen hachje en levensonderhoud redden en zet daarvoor bepaalde overtuigingen geleidelijk aan opzij.
Derya doet zich bijvoorbeeld ineens gelovig voor om in de gunst te komen van iemand die hen (financieel) kan helpen. Aziz krijgt het verwijt van collega's dat hij zich niet hard genoeg inzet voor het collectief van ontslagen universiteitsmedewerkers. Niet iedereen blijkt een held te zijn onder moeilijke omstandigheden. Dat is geen verrassende constatering, maar wel een realistische kijk op dit proces, dat de verbanden binnen een samenleving uitholt, maar ook de relaties binnen een gezin.
Yellow Letters houdt de reden van de maatschappelijke onrust tamelijk vaag. De oorlog tegen de Koerden komt een enkele keer ter sprake, maar de film haalt ook zaken aan die in een groot deel van de wereld tot diepe verdeeldheid leiden: Oekraïne, Gaza, lhbtqia+-rechten en meer. De precieze aanleiding doet er in deze film minder toe dan de processen die op gang komen wanneer de overheid haar macht misbruikt.
Yellow Letters is geen vurig pleidooi tegen kwalijke staatspraktijken zoals I'm Still Here of The Secret Agent. De film kiest voor een meer onderkoelde, indirecte kritiek. Dat is jammer, want daardoor krijgen de handelingen van de hoofdpersonen minder politieke lading en voelen hun keuzes minder als een strijd om gerechtigheid. Toch valt die keuze te billijken, want zo leidt het grote plaatje niet af van de individuele belangen en de subtiele veranderingen binnen de gezinsstructuur. Zo blijft Yellow Letters een film die vooral laat zien wat politieke repressie op persoonlijk vlak aanricht.