'Digger': indrukwekkende (anti-)Tom Cruise in hooggegrepen Brechtiaanse metasatire (2026)
Overambitieuze Iñárritu combineert de meta-ingrepen van 'Birdman' met de apocalyptische absurditeit van 'Dr. Strangelove'.
Regie: Alejandro G. Iñárritu | Scenario: Alejandro G. Iñárritu, Sabina Berman, Alexander Dinelaris, Nicolás Giacobone en Jez Butterworth | Cast: Tom Cruise (Digger Rockwell), Riz Ahmed (Ganesh), John Goodman (president Compson), Sandra Hüller (Emma Rockwell), Jesse Plemons (Kenny), Robert John Burke (Fitzgerald), Michael Stuhlbarg (vice-president Eddie), Emma D'Arcy (Lina), Burn Gorman (Emos), e.a. | Speelduur: 129 minuten | Jaar: 2026
In Digger waagt Tom Cruise zich aan een van zijn meest prestigieuze rollen. Gecamoufleerd onder een dikke laag make-up, mag hij oeverloos praten en regelmatig van register veranderen. Daarmee vraagt hij wel iets anders van zijn vaste publiek dan in Mission: Impossible of Top Gun. Voor verstokte actiefans zal deze praatfilm een flinke kluif zijn. De rest van het publiek raakt waarschijnlijk wat makkelijker gefascineerd door deze postmoderne Citizen Kane, waarin een vierenzestigjarige Cruise nadrukkelijk mikt op het soort prestigerol waarop een Christian Bale of Daniel Day-Lewis patent lijkt te hebben.
Cruise kruipt in de huid van Digger Rockwell, een arrogante oliemagnaat die slaapt met zijn grote liefde, een halfdode, incontinente kat. Hij geeft geen reet om groene energie, maar dat ontploft in zijn gezicht. Hij krijgt een videoboodschap uit Groenland dat er bij boringen methaan vrijkomt. Nog geen kwartier later wordt een gigantische explosie gemeld, waardoor er een enorme gletsjer losbreekt. Die drijft in de richting van Europa. Digger trommelt zijn specialisten en de regering op, maar die moeten vaststellen dat geen enkele oplossing een enorme ramp kan verijdelen.
Er is wel meer aan de hand dan alleen dit rampscenario. Dat wordt na ongeveer vijfenveertig minuten duidelijk. Regisseur Alejandro Gonzalez Iñárritu gaat dan meta met een verhaal binnen een verhaal binnen een verhaal. Het is een zeer ambitieuze Brechtiaanse constructie die de toeschouwer moet laten reflecteren op de huidige klimaatcrisis en geopolitieke problemen.
Om dat te bewerkstelligen verwerkt Iñárritu tal van filminvloeden. De openingsscène is duidelijk een verwijzing naar Citizen Kane van Orson Welles. De absurde debatten tijdens de naderende apocalyps gaan dan weer helemaal in de richting van Dr. Strangelove van Stanley Kubrick. Op schitterende wijze speelt John Goodman president Compson als een Trumpiaanse variant op Peter Sellers' president Muffley.
Tegelijk lijkt de regisseur geïnspireerd door E La Nave Va van Federico Fellini, maar ook door zijn eigen Birdman. Want zoals Michael Keaton een antipode van zichzelf speelde, doet ook Tom Cruise dat. Iñárritu speelt nadrukkelijk met Cruise' imago. Cruise komt hier tevoorschijn als de man die hij zou zijn geweest zonder jarenlange training, diëten en fysieke discipline. De spieren in zijn rug zijn even slap als die van zijn halfdode kat, die hij als een baby koestert. In die zin is de casting van Cruise als anti-Cruise een heel interessante zet.
De film werkt prima, tot op zekere hoogte. Wanneer Iñárritu overstapt van zijn Dr. Strangelove-achtige satire naar een metafabel, begint hij te moraliseren. Kubrick hield zijn boodschap veel implicieter. Hij toonde de absurditeiten van de machthebbers terwijl de aarde dreigt te worden vernietigd, maar bleef weg van expliciete moraliteit. Zijn boodschap lag besloten in wat hij toonde. Iñárritu vindt het daarentegen nodig om de toeschouwer rechtstreeks uit te dagen over zijn of haar hypocriete gedrag: Digger produceert immers olie omdat iedereen erom blijft vragen.
Bovendien probeert hij de film extra origineel te maken met een metafabel over entertainment tijdens een crisissituatie. Het is allemaal goed bedoeld, maar op die momenten wordt dit werk zwaar op de hand en nadrukkelijk. Het remt bovendien de vaart van de film. Iñárritu wil de kijker bewust uit de film rukken om reflectie af te dwingen, maar verwacht vervolgens wel dat deze bij de les blijft.
Digger is geen mispeer, zoals sommigen beweren. Maar de casting van Cruise zorgt wel voor een merkwaardige paradox. Wat verwacht Hollywood van een arthousefilm met een superster die vooral actiefilms maakt? Met een acteur als Willem Dafoe was de film waarschijnlijk goedkoper geweest én vanzelfsprekender verkocht als arthouseproject. Toch is Cruise juist onderdeel van Iñárritu's spel met filmsterrendom.
Digger vergelijken met een willekeurige Mission:Impossible slaat nergens op. Maar zo werkt de perceptie. Cruise dacht wellicht dat hij genoeg krediet had opgebouwd om het popcorngenre even te verlaten. Hij had misschien moeten beseffen dat het imago van actieheld moeilijk af te schudden is, zelfs wanneer de metamorfose indruk maakt. De toekomst zal uitwijzen of Digger een lang cultleven beschoren is. De film lijkt in ieder geval gemaakt om pers en publiek te verdelen, afhankelijk van hoe ze naar Cruise, de thematiek en de nadrukkelijkheid van de boodschap kijken.
In Digger waagt Tom Cruise zich aan een van zijn meest prestigieuze rollen. Gecamoufleerd onder een dikke laag make-up, mag hij oeverloos praten en regelmatig van register veranderen. Daarmee vraagt hij wel iets anders van zijn vaste publiek dan in Mission: Impossible of Top Gun. Voor verstokte actiefans zal deze praatfilm een flinke kluif zijn. De rest van het publiek raakt waarschijnlijk wat makkelijker gefascineerd door deze postmoderne Citizen Kane, waarin een vierenzestigjarige Cruise nadrukkelijk mikt op het soort prestigerol waarop een Christian Bale of Daniel Day-Lewis patent lijkt te hebben.
Cruise kruipt in de huid van Digger Rockwell, een arrogante oliemagnaat die slaapt met zijn grote liefde, een halfdode, incontinente kat. Hij geeft geen reet om groene energie, maar dat ontploft in zijn gezicht. Hij krijgt een videoboodschap uit Groenland dat er bij boringen methaan vrijkomt. Nog geen kwartier later wordt een gigantische explosie gemeld, waardoor er een enorme gletsjer losbreekt. Die drijft in de richting van Europa. Digger trommelt zijn specialisten en de regering op, maar die moeten vaststellen dat geen enkele oplossing een enorme ramp kan verijdelen.
Er is wel meer aan de hand dan alleen dit rampscenario. Dat wordt na ongeveer vijfenveertig minuten duidelijk. Regisseur Alejandro Gonzalez Iñárritu gaat dan meta met een verhaal binnen een verhaal binnen een verhaal. Het is een zeer ambitieuze Brechtiaanse constructie die de toeschouwer moet laten reflecteren op de huidige klimaatcrisis en geopolitieke problemen.
Om dat te bewerkstelligen verwerkt Iñárritu tal van filminvloeden. De openingsscène is duidelijk een verwijzing naar Citizen Kane van Orson Welles. De absurde debatten tijdens de naderende apocalyps gaan dan weer helemaal in de richting van Dr. Strangelove van Stanley Kubrick. Op schitterende wijze speelt John Goodman president Compson als een Trumpiaanse variant op Peter Sellers' president Muffley.
Tegelijk lijkt de regisseur geïnspireerd door E La Nave Va van Federico Fellini, maar ook door zijn eigen Birdman. Want zoals Michael Keaton een antipode van zichzelf speelde, doet ook Tom Cruise dat. Iñárritu speelt nadrukkelijk met Cruise' imago. Cruise komt hier tevoorschijn als de man die hij zou zijn geweest zonder jarenlange training, diëten en fysieke discipline. De spieren in zijn rug zijn even slap als die van zijn halfdode kat, die hij als een baby koestert. In die zin is de casting van Cruise als anti-Cruise een heel interessante zet.
De film werkt prima, tot op zekere hoogte. Wanneer Iñárritu overstapt van zijn Dr. Strangelove-achtige satire naar een metafabel, begint hij te moraliseren. Kubrick hield zijn boodschap veel implicieter. Hij toonde de absurditeiten van de machthebbers terwijl de aarde dreigt te worden vernietigd, maar bleef weg van expliciete moraliteit. Zijn boodschap lag besloten in wat hij toonde. Iñárritu vindt het daarentegen nodig om de toeschouwer rechtstreeks uit te dagen over zijn of haar hypocriete gedrag: Digger produceert immers olie omdat iedereen erom blijft vragen.
Bovendien probeert hij de film extra origineel te maken met een metafabel over entertainment tijdens een crisissituatie. Het is allemaal goed bedoeld, maar op die momenten wordt dit werk zwaar op de hand en nadrukkelijk. Het remt bovendien de vaart van de film. Iñárritu wil de kijker bewust uit de film rukken om reflectie af te dwingen, maar verwacht vervolgens wel dat deze bij de les blijft.
Digger is geen mispeer, zoals sommigen beweren. Maar de casting van Cruise zorgt wel voor een merkwaardige paradox. Wat verwacht Hollywood van een arthousefilm met een superster die vooral actiefilms maakt? Met een acteur als Willem Dafoe was de film waarschijnlijk goedkoper geweest én vanzelfsprekender verkocht als arthouseproject. Toch is Cruise juist onderdeel van Iñárritu's spel met filmsterrendom.
Digger vergelijken met een willekeurige Mission:Impossible slaat nergens op. Maar zo werkt de perceptie. Cruise dacht wellicht dat hij genoeg krediet had opgebouwd om het popcorngenre even te verlaten. Hij had misschien moeten beseffen dat het imago van actieheld moeilijk af te schudden is, zelfs wanneer de metamorfose indruk maakt. De toekomst zal uitwijzen of Digger een lang cultleven beschoren is. De film lijkt in ieder geval gemaakt om pers en publiek te verdelen, afhankelijk van hoe ze naar Cruise, de thematiek en de nadrukkelijkheid van de boodschap kijken.
