'Histoires Parallèles': ambitieuze filmpuzzel over fictie, voyeurisme en ontsporende werkelijkheid (2026)
Asghar Farhadi gaat in zijn tweede Franse film net iets te geconstrueerd te werk.
Regie: Asghar Farhadi | Scenario: Asghar Farhadi, Massoumeh Lahidji | Cast: Isabelle Huppert (Sylvie), Virginie Efira (Anna/Nita), Vincent Cassel (Pierre/Nicolas), Pierre Niney (Christophe/Théo), Catherine Deneuve (Céline), Adam Bessa (Adam) e.a. | Speelduur: 140 minuten | Jaar: 2026
De Iraanse regisseur Asghar Farhadi zocht voor zijn tweede Franse film inspiratie bij het zesde deel van Dekalog: The Ten Commandments van de Poolse regisseur Krzysztof Kie?lowski uit 1989. Van een remake is geen sprake, want van het oorspronkelijke verhaal blijft weinig over. Farhadi vertrekt vanuit het voyeuristische uitgangspunt en bouwt daar een volledig eigen constructie rond. Waar Kie?lowski extreme eenvoud nastreefde, kiest Farhadi voor vernuftige complexiteit. Heel ambitieus en knap, maar Histoires Parallèles is uiteindelijk net iets te geconstrueerd.
Sylvie, een oudere schrijfster in Parijs, heeft haar beste werk wellicht al achter de rug. Haar laatste dagen in haar Parijse appartement lijken bovendien geteld. Voor haar nieuwe boek zoekt ze inspiratie bij haar overburen: een vrouw die ze Anna doopt en twee mannen die ze Pierre en Christophe noemt. Via haar telescoop observeert ze het drietal, dat een bedrijfje in geluidseffecten runt, en fantaseert ze over hun onderlinge relaties.
Dan komt de dakloze Adam in beeld. Nadat hij Sylvies nichtje redt van een handtassendief, krijgt hij van haar de kans om tijdelijk als assistent te werken. Adam raakt al snel gefascineerd door Sylvies manuscript, dat de schrijfster zelf al had afgedankt. Hij gaat zo op in de fictie dat hij er zelf dingen aan begint toe te voegen. Tegelijk bespiedt hij Anna, die in werkelijkheid Nita heet. Uiteindelijk besluit hij om haar het manuscript te laten lezen, met alle gevolgen van dien.
Histoires Parallèles valt te vergelijken met matroesjka's. Elk poppetje bevat een nieuw verhaal, maar die verhalen staan nooit volledig los van elkaar. We krijgen achtereenvolgens Sylvies verleden, haar fictieve versie van de overburen, Adams verwerking van die fictie, het werkelijke verhaal van de drie geluidsmensen en uiteindelijk de impact van Sylvies verzinsels op hun leven. Zelden zie je een scenarist met zoveel ambitie proberen om iets werkelijk origineels te scheppen.
Het knappe is dat Farhadi ervoor zorgt dat die ingewikkelde puzzelstructuur grotendeels helder en begrijpelijk blijft. Naarmate het verhaal vordert, verdwijnt steeds meer de zekerheid over wat fictie is en wat werkelijkheid. Sommige scènes voelen meer als interpretaties of fantasieën van de personages dan als objectieve gebeurtenissen. In de tweede helft beginnen fictie en realiteit steeds meer door elkaar te lopen, vooral wanneer de verzinsels het echte leven gaan beïnvloeden.
Daarmee lijkt Farhadi bijna te willen suggereren dat het kijken naar anderen zonder echte communicatie onze perceptie volledig kan ontregelen. Tegelijk toont hij hoe fictie ons onderbewustzijn sterker kan beïnvloeden dan we zelf beseffen. Zo leest een personage een erotische passage in Sylvies manuscript en ontwikkelt daardoor plots gevoelens voor iemand die er voordien nooit waren. Dat is een van de interessantste ingrepen in het scenario, maar precies daar laat Farhadi een steek vallen.
De regisseur is te preuts om de toeschouwer werkelijk mee te slepen in dat plotselinge seksuele verlangen. Daardoor komt de dramatische wending eerder als een verrassing dan als een emotioneel onvermijdelijk gevolg. En er zijn nog een paar van dergelijke momenten waarop de zorgvuldig opgebouwde constructie plots wat wankel wordt.
Een ander probleem is Sylvies achtergrondverhaal. Farhadi wil haar fictie over de overburen duidelijk verbinden met haar eigen verleden: haar verzinsels functioneren als een soort spiegel van wat ze zelf heeft meegemaakt. Dat idee is op zich interessant, maar het verhaal wordt nog eens een verhaal binnen een verhaal. Bovendien begin je ook daar te twijfelen aan de betrouwbaarheid van wat je te zien krijgt. Het vertraagt het ritme en draagt ertoe bij dat de film naar een speelduur van liefst honderdveertig minuten begint te sloffen.
Door de vele personages, de voortdurend verschuivende perspectieven en het constante overschakelen tussen fictie, herinnering en werkelijkheid, voelt Histoires Parallèles soms aan als een bijzonder gesofisticeerde poppenkast. De constructie is indrukwekkend bedacht, maar Farhadi zit zichzelf soms in de weg door alles te afstandelijk en berekend te brengen. De acteurs treft daarbij weinig schuld. Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel en Pierre Niney doen wat ze kunnen, maar de regisseur laat hen nauwelijks ruimte om hun personages meer leven te geven dan er al op papier staat.
Voor scenaristen is Histoires Parallèles ongetwijfeld fascinerend studiemateriaal. De film zit vol interessante ideeën over voyeurisme, fictie en de manier waarop verhalen ons beeld van de werkelijkheid kunnen veranderen. Maar tegelijk laat de film zien hoe een scenario soms té slim kan willen zijn. Met een strakker scenario, een kortere speelduur en misschien iets meer vlees en bloed had hier een meesterwerk in kunnen zitten. Nu blijft Histoires Parallèles bewonderenswaardig ambitieus en soms bijzonder knap, maar uiteindelijk te afstandelijk en overgeconstrueerd.
De Iraanse regisseur Asghar Farhadi zocht voor zijn tweede Franse film inspiratie bij het zesde deel van Dekalog: The Ten Commandments van de Poolse regisseur Krzysztof Kie?lowski uit 1989. Van een remake is geen sprake, want van het oorspronkelijke verhaal blijft weinig over. Farhadi vertrekt vanuit het voyeuristische uitgangspunt en bouwt daar een volledig eigen constructie rond. Waar Kie?lowski extreme eenvoud nastreefde, kiest Farhadi voor vernuftige complexiteit. Heel ambitieus en knap, maar Histoires Parallèles is uiteindelijk net iets te geconstrueerd.
Sylvie, een oudere schrijfster in Parijs, heeft haar beste werk wellicht al achter de rug. Haar laatste dagen in haar Parijse appartement lijken bovendien geteld. Voor haar nieuwe boek zoekt ze inspiratie bij haar overburen: een vrouw die ze Anna doopt en twee mannen die ze Pierre en Christophe noemt. Via haar telescoop observeert ze het drietal, dat een bedrijfje in geluidseffecten runt, en fantaseert ze over hun onderlinge relaties.
Dan komt de dakloze Adam in beeld. Nadat hij Sylvies nichtje redt van een handtassendief, krijgt hij van haar de kans om tijdelijk als assistent te werken. Adam raakt al snel gefascineerd door Sylvies manuscript, dat de schrijfster zelf al had afgedankt. Hij gaat zo op in de fictie dat hij er zelf dingen aan begint toe te voegen. Tegelijk bespiedt hij Anna, die in werkelijkheid Nita heet. Uiteindelijk besluit hij om haar het manuscript te laten lezen, met alle gevolgen van dien.
Histoires Parallèles valt te vergelijken met matroesjka's. Elk poppetje bevat een nieuw verhaal, maar die verhalen staan nooit volledig los van elkaar. We krijgen achtereenvolgens Sylvies verleden, haar fictieve versie van de overburen, Adams verwerking van die fictie, het werkelijke verhaal van de drie geluidsmensen en uiteindelijk de impact van Sylvies verzinsels op hun leven. Zelden zie je een scenarist met zoveel ambitie proberen om iets werkelijk origineels te scheppen.
Het knappe is dat Farhadi ervoor zorgt dat die ingewikkelde puzzelstructuur grotendeels helder en begrijpelijk blijft. Naarmate het verhaal vordert, verdwijnt steeds meer de zekerheid over wat fictie is en wat werkelijkheid. Sommige scènes voelen meer als interpretaties of fantasieën van de personages dan als objectieve gebeurtenissen. In de tweede helft beginnen fictie en realiteit steeds meer door elkaar te lopen, vooral wanneer de verzinsels het echte leven gaan beïnvloeden.
Daarmee lijkt Farhadi bijna te willen suggereren dat het kijken naar anderen zonder echte communicatie onze perceptie volledig kan ontregelen. Tegelijk toont hij hoe fictie ons onderbewustzijn sterker kan beïnvloeden dan we zelf beseffen. Zo leest een personage een erotische passage in Sylvies manuscript en ontwikkelt daardoor plots gevoelens voor iemand die er voordien nooit waren. Dat is een van de interessantste ingrepen in het scenario, maar precies daar laat Farhadi een steek vallen.
De regisseur is te preuts om de toeschouwer werkelijk mee te slepen in dat plotselinge seksuele verlangen. Daardoor komt de dramatische wending eerder als een verrassing dan als een emotioneel onvermijdelijk gevolg. En er zijn nog een paar van dergelijke momenten waarop de zorgvuldig opgebouwde constructie plots wat wankel wordt.
Een ander probleem is Sylvies achtergrondverhaal. Farhadi wil haar fictie over de overburen duidelijk verbinden met haar eigen verleden: haar verzinsels functioneren als een soort spiegel van wat ze zelf heeft meegemaakt. Dat idee is op zich interessant, maar het verhaal wordt nog eens een verhaal binnen een verhaal. Bovendien begin je ook daar te twijfelen aan de betrouwbaarheid van wat je te zien krijgt. Het vertraagt het ritme en draagt ertoe bij dat de film naar een speelduur van liefst honderdveertig minuten begint te sloffen.
Door de vele personages, de voortdurend verschuivende perspectieven en het constante overschakelen tussen fictie, herinnering en werkelijkheid, voelt Histoires Parallèles soms aan als een bijzonder gesofisticeerde poppenkast. De constructie is indrukwekkend bedacht, maar Farhadi zit zichzelf soms in de weg door alles te afstandelijk en berekend te brengen. De acteurs treft daarbij weinig schuld. Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel en Pierre Niney doen wat ze kunnen, maar de regisseur laat hen nauwelijks ruimte om hun personages meer leven te geven dan er al op papier staat.
Voor scenaristen is Histoires Parallèles ongetwijfeld fascinerend studiemateriaal. De film zit vol interessante ideeën over voyeurisme, fictie en de manier waarop verhalen ons beeld van de werkelijkheid kunnen veranderen. Maar tegelijk laat de film zien hoe een scenario soms té slim kan willen zijn. Met een strakker scenario, een kortere speelduur en misschien iets meer vlees en bloed had hier een meesterwerk in kunnen zitten. Nu blijft Histoires Parallèles bewonderenswaardig ambitieus en soms bijzonder knap, maar uiteindelijk te afstandelijk en overgeconstrueerd.