Door 'The Odyssey' is hij weer helemaal terug, maar heeft Odysseus ook echt bestaan?
Christopher Nolans 'The Odyssey' heropent het historische raadsel: heeft hij echt bestaan?
in Featured
Update:
Door Christopher Nolans nieuwste epos The Odyssey komt een oude vraag weer naar voren: zat er ooit een echte man achter de mythe van Odysseus, de koning van Ithaka uit Homerus' Odyssee? Het antwoord is minder simpel dan een ja of nee, en juist daarom zo interessant.
Of Odysseus, de slimme leider die na Troje jarenlang naar huis zocht, heeft geleefd is nooit met zekerheid aangetoond. Er is geen graf, paleis, wapen of tekst gevonden die rechtstreeks aan hem kan worden gekoppeld. Daarom zien de meeste historici hem vooral als een mythologische held, gevormd door mondelinge verhalen en literatuur.
Bijna 4000 jaar oud
Toch sluit dat een echte oorsprong niet uit. De verhalen kunnen herinneringen bewaren aan een machtige leider uit de Myceense tijd, tussen ongeveer 1600 en 1100 voor Christus. Ook Troje, Mycene en Tiryns blijken echte plekken met indrukwekkende resten uit die wereld.
Op Ithaka zijn aanwijzingen gevonden dat hij mogelijk toch heeft bestaan. Bij Agios Athanasios lagen ooit Myceense bouwwerken, en later stond er een heiligdom voor Odysseus. Zijn naam staat op dakpannen en voorwerpen; ook is er een klein bronzen beeld ontdekt.
Tijdgenoten van Odysseus
Die vondsten bewijzen echter vooral dat mensen Odysseus eeuwen later vereerden, niet dat hij echt leefde. Daarvoor is nog steeds geen doorslaggevend bewijs gevonden. Het is daarbij belangrijk dat wel is aangetoond dat er van verschillende tijdgenoten van Odysseus veel sterkere bewijzen zijn dat zij hebben bestaan.
Denk dan aan Ramses II, die regeerde over Egypte van ongeveer 1279 tot 1213 voor Christus, en Hattusili III, koning van het Hettitische Rijk. Ook uit Myceens Griekenland zijn eigentijdse documenten bewaard gebleven, waarop namen staan van arbeiders, grondbezitters, ambtenaren, priesters en bestuurders. Wat ontbreekt, is een tablet waarop ondubbelzinnig staat: "Odysseus, koning van Ithaka".
Waarom is Odysseus zoveel moeilijker vast te stellen?
Odysseus kan zijn gebaseerd op een echte vorst, zeevaarder of krijger. Het is ook mogelijk dat verschillende verhalen over meerdere personen later zijn samengevoegd. Tussen de vermoedelijke tijd van de Trojaanse Oorlog en de dichter Homerus lagen ongeveer vier à vijf eeuwen van mondelinge overlevering.
Tegenwoordig geldt Odysseus, in The Odyssey gespeeld door Matt Damon, vooral als een samenkomst van geschiedenis en verbeelding.
Of Odysseus, de slimme leider die na Troje jarenlang naar huis zocht, heeft geleefd is nooit met zekerheid aangetoond. Er is geen graf, paleis, wapen of tekst gevonden die rechtstreeks aan hem kan worden gekoppeld. Daarom zien de meeste historici hem vooral als een mythologische held, gevormd door mondelinge verhalen en literatuur.
Bijna 4000 jaar oud
Toch sluit dat een echte oorsprong niet uit. De verhalen kunnen herinneringen bewaren aan een machtige leider uit de Myceense tijd, tussen ongeveer 1600 en 1100 voor Christus. Ook Troje, Mycene en Tiryns blijken echte plekken met indrukwekkende resten uit die wereld.
Op Ithaka zijn aanwijzingen gevonden dat hij mogelijk toch heeft bestaan. Bij Agios Athanasios lagen ooit Myceense bouwwerken, en later stond er een heiligdom voor Odysseus. Zijn naam staat op dakpannen en voorwerpen; ook is er een klein bronzen beeld ontdekt.
Tijdgenoten van Odysseus
Die vondsten bewijzen echter vooral dat mensen Odysseus eeuwen later vereerden, niet dat hij echt leefde. Daarvoor is nog steeds geen doorslaggevend bewijs gevonden. Het is daarbij belangrijk dat wel is aangetoond dat er van verschillende tijdgenoten van Odysseus veel sterkere bewijzen zijn dat zij hebben bestaan.
Denk dan aan Ramses II, die regeerde over Egypte van ongeveer 1279 tot 1213 voor Christus, en Hattusili III, koning van het Hettitische Rijk. Ook uit Myceens Griekenland zijn eigentijdse documenten bewaard gebleven, waarop namen staan van arbeiders, grondbezitters, ambtenaren, priesters en bestuurders. Wat ontbreekt, is een tablet waarop ondubbelzinnig staat: "Odysseus, koning van Ithaka".
Waarom is Odysseus zoveel moeilijker vast te stellen?
Odysseus kan zijn gebaseerd op een echte vorst, zeevaarder of krijger. Het is ook mogelijk dat verschillende verhalen over meerdere personen later zijn samengevoegd. Tussen de vermoedelijke tijd van de Trojaanse Oorlog en de dichter Homerus lagen ongeveer vier à vijf eeuwen van mondelinge overlevering.
Tegenwoordig geldt Odysseus, in The Odyssey gespeeld door Matt Damon, vooral als een samenkomst van geschiedenis en verbeelding.
Interessant voor jou
Christopher Nolan geeft 'The Odyssey' zijn eigen draai door het verhaal op één doorslaggevend moment aan te passen
Deze peperdure oorlogsfilm laat zien welke verwoestende strijd direct voorafging aan Odysseus' lange reis naar huis
